Lenfödem, günümüzde pek çok kişinin karşılaştığı ancak genellikle yeterince bilinmeyen bir sağlık sorunudur. Bu rahatsızlık, adından da anlaşılacağı üzere lenf sistemini etkileyerek vücutta anormal miktarda sıvı birikimine yol açar. Dolayısıyla yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiler, ancak doğru tanı ve yönetimle kontrol altına alınabilir. En önemlisi ise bu konuda bilgi sahibi olmak ve erken tanı ile etkili mücadele yürütmektir. Çünkü erken tanı başta sporcuların performansını olumsuz etkileyen bu durumu kontrolü şekilde yönetmenize yardımcı olabilir. Peki lenfödem nedir? Kendini nasıl gösterir? Gelin lenfödem hakkında merak edilenlere ve bu rahatsızlığın sporcular üzerindeki etkilerine birlikte göz atalım.

Lenfödem Nedir? Tehlikeli mi?

Lenfödem, lenf sisteminin düzenli çalışmasını engelleyen durumdur. Genellikle lenf damarlarının tıkanması veya hasar görmesi sonucu lenf sıvısının vücutta birikmesiyle ortaya çıkar. Çoğunlukla kol veya bacaklarda şişme şeklinde kendini gösterir. Lenf sistemi, vücudun savunma mekanizmasının önemli bir parçasıdır, ancak lenfödem, bu sistemdeki bozulma nedeniyle vücutta dengesizlik yaratır.

Lenfödem genellikle tehlikeli bir durum olarak değerlendirilmez, ancak tedavi uygulanmadığında yaşam kalitesini büyük oranda etkileyebilir. Şişme, ağrı ve hareket kısıtlılığı gibi belirtilerle kendini gösteren lenfödem, uzun vadede cilt problemlerine, enfeksiyonlara yol açabilir. Özellikle sporcular açısından performansı olumsuz etkileme potansiyeli bulunmaktadır. Ancak, doğru tedavi ve yönetim stratejileriyle lenfödemle başa çıkabilir ve spor aktivitelerine devam edebilirsiniz. Çünkü erken tanı, etkili bir tedavi, lenfödemle mücadelede önemli bir adımdır.

Lenfödem Geçici midir?

Çoğunlukla kronik olarak bilinen lenfödem uzun süreli bir sorundur. Maalesef, tamamen iyileşmesi mümkün değildir. Fakat, uygun tedavi ve yönetimle belirtileri kontrol altına almak mümkündür. Doğru müdahale ile lenfödemle yaşamak daha konforlu hale gelebilir, sporcuların aktif yaşam tarzını sürdürmelerine yardımcı olabilir. Yine de her rahatsızlıkta olduğu gibi sonuçları ya da seyri bireyden bireye değişebileceğinden profesyonel bir uzmandan yardım almanız oldukça önemlidir.

Lenf Ödem Hastalığı Neden olur?

Lenfödem, lenf sistemi üzerinde oluşan bir dizi sorun nedeniyle ortaya çıkar. Bu sorunlar genellikle lenf damarlarının tıkanması, hasar görmesi veya lenf bezlerinin alınması sonrası ortaya çıkabilir. Çünkü lenf sistemi, vücudu enfeksiyonlara karşı savunmada önemli rol oynar. Lenf sıvısı, bu sistem aracılığıyla taşınan önemli bir bileşendir. Lenfödem ise sistemin işlevselliğini bozarak lenf sıvısının olağandışı miktarda birikmesini sağlar. Ancak cerrahi müdahale, iltihaplanma, radyasyon tedavisi veya genetik faktörler gibi çeşitli sebeplerle de meydana gelebilir. Özellikle cerrahi sonrası lenf bezlerinin çıkarılması, lenf damarlarının hasar görmesi veya iltihaplanması, lenfödem riskini artırabilir. Normal hayatı etkileyen bu sorun sporcular açısından da risk oluşturur. Çünkü tekrarlayan travmalar veya yoğun antrenmanlar da lenfödem gelişme riskini artırabilir. Ancak, lenfödemi önlemek veya kontrol altına almak için uygun önlemler alınabilir, yaşam kalitesini olumlu yönde etkileyebilirsiniz.

Lenfödem Olduğunu Nasıl Anlarız?

Belirgin fiziksel belirtilerle kendini gösteren lenfödem vücudun farklı bölümlerinde çeşitli şekillerde görülebilir. Örneğin bacakta lenfödem belirtileri arasında ağırlık hissi, sık sık şişme, deri üzerinde gerilme hissi ve ayakkabı veya kıyafetlerin rahatsız etmesi yer alır. Bu durum, özellikle uzun süre ayakta durma veya oturma sonrasında belirginleşebilir. Ancak genel lenfödem belirtileri çoğunlukla şunlardır:

• Şişme, özellikle ellerde veya ayaklarda, ciltte gerginlik, ağırlık hissi ve hareket kısıtlılığı bulunabilir.
• Kolda lenfödem belirtileri, genellikle kolda şişlik, elde, parmaklarda şişme, ciltte sertleşme, kolda ağrı olarak ortaya çıkabilir. Dolayısıyla bu ve benzer belirtiler genellikle lenf sisteminin etkilenmiş olduğunu gösterebilir.
• Vücutta biriken fazla sıvının neden olduğu ağırlık, genel olarak yorgunluk hissine sebep olabilir.
• Etkilenen bölgedeki şişme nedeniyle eklem hareketlerinde kısıtlamalara yol açabilir.
• Lenf sisteminin zayıflaması bölgede enfeksiyonların artmasına neden olabilir.

Lenfödem Tedavisi

Lenfödem tedavisi, bireyin belirtilerine ve durumuna bağlı olarak kişiselleştirilmiş yaklaşım gerektirir. Öncelikle erken teşhis ve uygun yöntemlerle sorunun ilerlemesi engellenmelidir. Farklı aşamalarda teşhis edilen lenfödem tedavilerinde ise şu yöntemler izlenir:

• Lenfödemle başa çıkmak için fizik tedavi ve özel egzersiz programları uygulanabilir. Böylece lenf dolaşımını artırarak şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.
• Özel tasarlanmış kompresyon giysileri, etkilenen bölgedeki şişmeyi kontrol altına alabilir ve lenf dolaşımını destekleyebilir.
• Uzmanlar tarafından uygulanan manuel lenf drenajı aslında bir masaj tekniğidir. Lenf sıvısının daha iyi dolaşımını sağlayarak şişliği azaltabilir.
• Gerekli görüldüğünde ise lenfödem belirtilerini ortadan kaldırmak amacıyla doktorlar ilaç tedavisi uygulayabilir.
• İleri durumlarda veya diğer tedavilere yanıt vermeyen durumlarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Sporcular için sağlıklı yaşam tarzı sürdürmek, özellikle lenfödem gibi sağlık sorunlarıyla başa çıkmak adına önemlidir. Siz de bu gibi sorunlarla karşılaşmak istemiyor, aktif yaşamınızı profesyonel ekipmanla desteklemek istiyorsanız spor aktivitelerinizi daha etkili kılacak tüm ekipmanları Barcin.com‘da rahatlıkla bulabilirsiniz.

Kaynaklar

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lymphedema/symptoms-causes/syc-20374682

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8353-lymphedema

https://www.medicalnewstoday.com/articles/180919